Profesor Emerita Tan Sri Dato’ Seri Dr. Sharifah Hapsah Syed Hasan Shahabudin

“Menyulam Sebuah Legasi: Khidmat, Kepimpinan dan Pembinaan Negara”

Profesor Emerita Tan Sri Dato’ Seri Dr. Sharifah Hapsah Syed Hasan Shahabudin diiktiraf secara meluas sebagai salah seorang tokoh perubatan, pendidik, pembina negara dan pejuang kepimpinan wanita yang paling disegani di Malaysia. Sepanjang kerjaya cemerlang yang merentasi bidang perubatan, pendidikan tinggi, dasar awam dan kepimpinan masyarakat sivil, beliau telah membentuk institusi negara, memacu pembaharuan pendidikan, memperkasa wanita serta memperkukuh kedudukan Malaysia dalam landskap pendidikan tinggi di peringkat antarabangsa.

Sebagai alumni Universiti Malaya, Tan Sri Sharifah Hapsah memperoleh Ijazah Sarjana Muda Perubatan dan Pembedahan (MBBS) pada tahun 1973 sebelum melanjutkan pengajian dan memperoleh Ijazah Sarjana Pendidikan Personel Kesihatan (Master of Health Personnel Education, MHPEd) dari University of New South Wales, Australia pada tahun 1982. Beliau kemudiannya dianugerahkan Ijazah Doktor Perubatan (MD) oleh Universiti Malaya pada tahun 1996. Beliau memulakan kerjaya sebagai seorang doktor perubatan sebelum menceburi bidang akademik yang kemudiannya mengubah landskap kepimpinan pendidikan tinggi di Malaysia. Beliau mencipta sejarah sebagai wanita pertama yang dilantik sebagai Naib Canselor Universiti Kebangsaan Malaysia (UKM), berkhidmat dari tahun 2006 hingga 2013. Di bawah kepimpinan beliau, UKM terus memperkukuh kedudukannya sebagai sebuah universiti penyelidikan terkemuka melalui kecemerlangan dalam kualiti akademik, penyelidikan, inovasi, pengantarabangsaan dan penglibatan masyarakat.

Sebagai tokoh yang mempunyai wawasan jauh dalam sistem jaminan kualiti pendidikan tinggi negara, beliau membangunkan Kerangka Kelayakan Malaysia (Malaysian Qualifications Framework, MQF), menggubal Akta Agensi Kelayakan Malaysia (Malaysian Qualifications Agency Act), serta menerajui penubuhan Agensi Kelayakan Malaysia (MQA). Pencapaian-pencapaian penting ini telah mentransformasikan landskap pendidikan tinggi Malaysia dan sehingga kini terus menjadi asas kepada tadbir urus, akreditasi serta pengiktirafan antarabangsa terhadap kelayakan akademik Malaysia.

Di luar dunia akademik, Tan Sri Sharifah Hapsah telah menumpukan lebih empat dekad kepada usaha memartabatkan hak, kesejahteraan dan kepimpinan wanita melalui Majlis Kebangsaan Pertubuhan-Pertubuhan Wanita Malaysia (NCWO) serta gerakan wanita secara keseluruhannya. Sebagai Presiden NCWO, beliau menerajui organisasi payung wanita terbesar di negara ini dengan memperjuangkan kesaksamaan gender, penyertaan wanita dalam kepimpinan dan proses membuat keputusan, pemerkasaan ekonomi, penuaan sihat, ekonomi penjagaan, pendidikan, serta perlindungan yang lebih kukuh bagi wanita dan kanak-kanak. Kepimpinan beliau telah meletakkan NCWO sebagai suara nasional yang dihormati dalam mempengaruhi dasar-dasar yang memperkukuh institusi keluarga, menggalakkan keterangkuman sosial dan memajukan pembangunan mampan.

Pengaruh beliau turut melangkaui sempadan negara. Beliau kini berkhidmat sebagai Setiausaha Agung Konfederasi Pertubuhan-Pertubuhan Wanita ASEAN (ASEAN Confederation of Women’s Organisations, ACWO) dan sebelum ini pernah menjadi Pengerusi Bersama Kumpulan Kerja Teknikal mengenai Matlamat Pembangunan Mampan (Sustainable Development Goals, SDGs) di bawah PEMUDAH, menyumbang kepada strategi nasional ke arah pembangunan yang inklusif dan mampan. Beliau terus memberikan kepimpinan strategik serta khidmat nasihat kepada pelbagai organisasi dalam bidang pendidikan tinggi, dasar awam, jaminan kualiti, kepimpinan wanita dan pembangunan mampan.

Sumbangan luar biasa Tan Sri Sharifah Hapsah telah diiktiraf melalui pelbagai anugerah kebangsaan dan antarabangsa. Antaranya ialah Fred Katz Memorial Medal atas kepimpinan cemerlang dalam jaminan kualiti pendidikan tinggi, Commonwealth of Learning–International Council for Open and Distance Education (COL–ICDE) Award of Excellence, Ijazah Kehormat Doktor Pentadbiran Pendidikan daripada Yala Rajabhat University, Thailand, serta Ijazah Kehormat Doktor Kejuruteraan daripada Stevens Institute of Technology, Amerika Syarikat.

Pada 1 Ogos 2026, beliau telah dikurniakan Outstanding Woman for Social Development Award oleh Raja Permaisuri Thailand, Ratu Suthida Bajrasudhabimalalakshana, sebagai pengiktirafan terhadap sumbangan sepanjang hayat beliau dalam bidang pendidikan, pemerkasaan wanita dan pembangunan sosial di rantau ASEAN. Pengiktirafan ini mencerminkan komitmen beliau yang tidak pernah berbelah bahagi dalam membina masyarakat yang lebih inklusif, saksama dan berperikemanusiaan.

Legasi Tan Sri Sharifah Hapsah turut melangkaui bidang pendidikan dan dasar awam ke dunia biodiversiti. Sebagai menghargai sokongan beliau terhadap penyelidikan saintifik, pemuliharaan biodiversiti dan pembangunan pendidikan tinggi, dua spesies tumbuhan yang luar biasa telah dinamakan sempena nama beliau, iaitu Rafflesia sharifah-hapsahiae, salah satu bunga terbesar di dunia, dan tumbuhan periuk kera tropika Nepenthes sharifah-hapsahii — suatu penghormatan yang amat jarang diberikan kepada rakyat Malaysia.

Mutakhir ini, Tan Sri Sharifah Hapsah terus memperjuangkan kesihatan wanita dan penuaan sihat melalui NCWO. Dalam Health Summit Asia 2026, beliau mengetuai penyertaan NCWO dalam memperkukuh wacana mengenai kesihatan wanita, penuaan sihat, penjagaan kesihatan pencegahan dan ekonomi penjagaan, di samping menggalakkan kerjasama yang lebih erat antara kerajaan, akademia, industri dan masyarakat sivil bagi meningkatkan ekuiti kesihatan serta kesejahteraan wanita dan generasi akan datang.

Kehidupan dan sumbangan Profesor Emerita Tan Sri Dato’ Seri Dr. Sharifah Hapsah Syed Hasan Shahabudin mencerminkan kekuatan kepimpinan yang berwawasan, berintegriti dan berteraskan khidmat kepada masyarakat. Legasi beliau terus membentuk pendidikan tinggi, dasar awam dan kepimpinan wanita di Malaysia serta di rantau ini, sekali gus menjadi inspirasi kepada generasi masa kini dan akan datang untuk memimpin dengan kebijaksanaan, belas ihsan dan kecemerlangan.